Amerikatsi

Vizyon Tarihi: 29 Eylül 2022

Süre: 2s 01dk

Yönetmen: Michael A. Goorjian

Oyuncular: Michael A. Goorjian, Hovik Keuchkerian, Narine Girgoryan

Tür: Dram, Komedi

Ülke: Ermenistan

Yorum:

Michael A. Goorjian tarafından yazılan, kurgulanan, yönetilen hem de başrolü oynanan film, II. Dünya Savaşı'ndan sonraSovyet Ermenistan’ına dönen bir Amerikalı Ermeni’nin hikâyesini anlatıyor. Çocukken 1915 soykırımından kaçıp ABD’ye sığınan Charlie Bakhchinyan, yetişkinliğinde vatan özlemiyle Ermenistan’a geri döner. Saçma bir suçlamayla (kravat takmak gibi absürt bir gerekçeyle) tutuklanıp hapishaneye atılır. Hücresinden dar bir pencereden karşı apartmandaki bir Ermeni çiftin günlük hayatını izlemeye başlar; bu izleme, onun kendi kökleriyle, ailesiyle ve kaybettiği kimlikle yeniden bağ kurmasına dönüşür. Hikâye, hapishane hücresi ile karşı daire arasındaki dar görüş alanı üzerinden ilerlerken, totaliter rejimin absürtlüğü, diasporanın vatana dönüş hayali ve insan bağlarının gücü iç içe geçiyor.

Görsel anlatım, hapishane hücresinin dar penceresinden görülen dünya üzerine kurulu. Renk paleti baştan sona soluk ve gerçekçi; Sovyet gri betonları, tozlu sokaklar ve karşı dairenin sıcak, sarı ışıklı odaları arasında keskin bir ayrım yaratılıyor. Işık, doğal gün ışığı ve loş iç mekan lambalarıyla sınırlı; pencereden sızan ışık Charlie’nin hücresini zaman zaman altın tonlara boyarken, hücrenin kendisi karanlık ve kısıtlı kalıyor. Bu kontrast, izleme eyleminin hem umut verici hem de hapsedici doğasını vurguluyor. Kamera hareketleri büyük ölçüde sabit ve gözlemci; uzun planlar ve dar kadrajlar Charlie’nin pencereden gördüklerini neredeyse belgeselvari bir mesafeyle aktarıyor. Bu sakin, kısıtlı bakış açısı filmin duygusal yoğunluğunu artırıyor fakat bazı uzatılmış izleme sekanslarında ritim yavaşlayabiliyor.
Michael A. Goorjian’ın Charlie rolündeki performansı filmin omurgasını oluşturuyor; yalnızlığını, merakını ve giderek derinleşen özlemini beden dili ve sessiz ifadelerle taşıyor, ancak film minimalist diyaloglara dayandığı için bazı anlarda bu içe dönük oyunculuk seyirciyi mesafeli bırakabiliyor (beni bırakmadı). Hovik Keuchkerian (La Casa De Papel'deki Bogotá) ve Narine Girgoryan’ın karşı dairedeki çifti canlandırırken sergiledikleri doğal ve sıcak tavırlar, Charlie’nin izlediği pembe siziyi inandırıcı kılıyor ve filmin duygusal katmanlarını güçlendiriyor. Genel olarak kadro, senaryonun gözlem ağırlıklı yapısına uyum sağlıyor.
Müzik kullanımı filmin duygusal ve kültürel katmanlarını destekleyen, Ermeni folk etkileri taşıyan bir yaklaşımla ilerliyor. Andranik Berberyan’ın orijinal besteleri, solo keman, viola, çello ve flüt’le kaydedilmiş; yumuşak, melankolik ve umut dolu temalar Charlie’nin iç dünyasını ve karşı dairedeki hayatı izlerken hissettiği özlemi öne çıkarıyor. Özellikle film müziğinin yapım sürecini gösteren bir belgesel de mevcut (YouTube’da “The Making Of The Motion Picture Soundtrack of Amerikatsi” videosu: https://www.youtube.com/watch?v=lEXn2KCVW5c&t=17s). Filmde kullanılan orijinal parçalar bestecinin kendi kanalında ve YouTube’da erişilebilir durumda.
Filmin temaları, diasporanın vatana dönüş özlemi, Sovyet totalitarizminin absürtlüğü ve katılığı, aile bağlarının gücü ve izleme eyleminin dönüştürücü etkisi etrafında yoğunlaşıyor. Charlie’nin dar pencereden gördüğü hayat, hem umut hem de hapisliğin metaforu haline geliyor; rejimin baskısı altında bile insan ilişkilerinin ve küçük günlük mutlulukların direncini vurguluyor. Bazı duygusal ve psikolojik gerilim sahneleri var ama bence 7 yaş üzeri izleyiciler için uygun bir film. Çocuğuma "Ermeni Soykırımı" gibi konuları anlatamam diyorsanız, filmi izleyip izleyemeyeceğine ona göre karar verin.

“Amerikatsi”, görsel anlamda iddialı bir yapım olmasa da, gözlemci anlatımı, incelikli duygusal katmanları ve diasporanın yaralarını ele alışıyla izlemeye değer bir film. O yıl Ermenistan'ın Oskar adayıydı ki benim en çok hoşuma giden filmlerden biri olmuştu. Teknik olarak sade ve kısıtlı bir alanda çekilmesine rağmen bu sınırlılık, filmin temasını ve duygusal derinliğini daha da belirginleştiriyor. Özellikle kimlik, aidiyet ve umut üzerine düşünmek isteyenler için unutulmaz bir deneyim. Herkese iyi seyirler…